İran’da internet erişimi, protestoların Orta Doğu ülkesine yayılmasıyla perşembe günü hükümet tarafından kesildi ve şu soruyu gündeme getirdi: Vatandaşlar hala kripto kullanabilir mi?
Statista’ya göre ülkenin 92 milyonluk nüfusunun yaklaşık yedi milyonu kripto kullanıcısı olarak tahmin ediliyor. TRM Labs, Ocak 2025 ve Temmuz 2025 arasında İran’da toplam yaklaşık 3,7 milyar dolarlık kripto akışını izledi.
Ülkede internet erişimi, kötüleşen ekonomik koşullar nedeniyle protestoların başlamasının ve İran riyalinin ABD doları karşısında rekor düşük seviyelere gerilemesinin ardından kesildi.
Bitwise CEO’su Hunter Horsley gibi bazı dış gözlemciler, Bitcoin (BTC) satın almanın bir değer saklama aracı olarak çözüm olabileceğini öne sürdü.
İnternet olmadan kripto için seçenekler
İnternet erişimi olmadan İranlıların kripto para kullanarak işlem yapması çok daha zor olacak. Ancak bugün mevcut olan bazı teknolojiler fark yaratabilir.
Örneğin Elon Musk’ın Starlink uydu internet ekipmanı, daha önce hizmet bulunmayan bölgelerde yüksek hızlı internet sağlayabiliyor.
Musk’ın Haziran 2025’teki önceki bir kesinti sırasında yaptığı gibi ülkede interneti yeniden sağlamak için Starlink’i devreye alması yönünde çağrılar yapıldı. Doğrulanmamış raporlar Musk’ın bu talebi sessizce kabul ettiğini iddia ediyor.
Bitcoin altyapı şirketi Blockstream, kripto kullanıcıları için başka bir seçenek sunabilir. Uydu ağı, internet kullanmadan dünyanın herhangi bir yerine Bitcoin verilerini yayımlayabiliyor.
Starlink, kullanıcı çanaklarını verileri lazer ve yer istasyonları aracılığıyla küresel olarak aktaran uydulara bağlayarak çift yönlü yüksek hızlı internet sağlıyor.
Bazı ileri görüşlü kullanıcılar, Jack Dorsey’nin Bluetooth ağ yapısını kullanarak mesaj gönderen merkeziyetsiz eşler arası mesajlaşma hizmeti Bitchat’in de Bitcoin işlem verilerinin telefonlar arasında gönderilmesine imkan tanıdığını keşfetti.
Ancak bunun zincir üstünde doğrulanabilmesi için nihayetinde internet bağlantısı olan bir cihaza ihtiyaç duyuluyor.
Chromestats, Bitchat’in lansmanından bu yana 1,4 milyondan fazla kez indirildiğini ve son bir günde 19 bin 828’den fazla, son bir haftada ise 460 bin 724’ten fazla indirme gerçekleştiğini gösteriyor.
Çevrimdışı kripto kullanımı için geliştirilen diğer araçlar
Bu arada kriptonun çevrimdışı kullanılmasına imkan tanıyacak birkaç araç da geliştiriliyor.
İnternet olmadan Bitcoin işlemleri gibi verileri göndermek için uzun menzilli radyo kullanan ve merkeziyetsiz bir ağ oluşturan Darkwire adlı araç, takma adlı geliştiricisi Cyb3r17 tarafından Mayıs 2025’te tanıtıldı.
Blockstream’in uyduları ve Bitchat’e benzer şekilde, işlemin doğrulanıp blockchain’e eklenebilmesi için ağdaki bir cihazın sonunda internete ihtiyaç duyması gerekiyor. Darkwire, GitHub’da büyük bir yeniden yazım sürecinden geçtiği belirtilerek listeleniyor.
2022’de Güney Afrikalı bir yazılım geliştirici olan Kgothatso Ngako’nun Machankura olarak bilinen farklı bir çözüm yarattığı bildirildi. Mart 2023 tarihli bir Forbes haberine ve projenin internet sitesine göre bu araç, mobil telekom ağından yararlanarak kullanıcıların internet bağlantısı olmadan telefonlar üzerinden Bitcoin gönderip almasına imkan tanıyor.
