Cumhurbaşkanlığı 2020 Takvimine Aldı: Merkez Bankası "Dijital Lira" Basacak

Cumhurbaşkanlığı tarafından yayınlanan 2020 planlarına göre, blockchain tabanlı merkez bankası dijital parası (CBDC) için testler 2020 yılında başlıyor.

Merkez Bankası tarafından çıkarılması planlanan blockchain tabanlı "dijital lira" için tarih 2020 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı'nda netleşti. T.C. Resmi Gazete'de 4 Kasım tarihinde yayımlanan bildiriye göre, Türkiye'nin 2020 yılı planları arasında blockchain tabanlı dijital merkez bankası parasını uygulamaya koymak da yer alıyor. 

Plana göre bu süreç Türkiye Cumhuriyeti Merkezi Bankası ve TÜBİTAK iş birliğiyle yürütülecek. Dijital liranın kullanılacağı anlık ödeme sisteminin tasarım ve yazılım geliştirmelerinin 2020 yılı içinde tamamlanması ve test çalışmalarının önümüzdeki yıl sonuna kadar sonuçlandırılması planlanıyor.

Türkiye, alternatif para ve ödeme sistemleri için vites yükseltiyor

Açıklamada, Türkiye'nin 2020 yılı için mali piyasalara yönelik hedefleri şöyle ifade ediliyor:

"Reel sektörün finansman ihtiyacına düşük maliyetle cevap verebilen, farklı nitelikteki finansal araçları güvenilir kurumlar aracılığıyla geniş bir yatırımcı tabanına sunabilen ve İstanbul'un cazip bir küresel finans merkezi olma hedefini destekleyen, kurumsal yapısı güçlü bir finansal sektörün oluşturulması temel amaçtır."

Bu kapsamda hayata geçirilecek çalışmalar arasında, 11. Kalkınma Planı'nda duyurusu yapılan alternatif para ve ödeme sistemleri için ülkeler arası iş birliklerine hız kazandırmak da yer alıyor. Merkez Bankası ve Ticaret Bakanlığı, para transferi yapılan ülkelerin merkez bankalarıyla ödeme sistemlerinin uyumlu çalışması için kolları sıvayacak.

Plana göre ayrıca Rusya'nın SWIFT'e alternatif olarak geliştirdiği mesajlaşma sistemi SPFS'nin kullanıma alınması değerlendiriliyor. Burada özellikle ülkeler arası ticaretin güvenilirliğini güçlendirici ve hızlandırıcı önlemler hedefleniyor.

Türkiye'nin anlık ödeme sistemini TÜBİTAK tasarlayacak

Dünyanın dört bir yanında ülkelerce konuşulan ve yakın zamanda Çin'in önemli adımlar attığı merkez bankası çıkışlı dijital para konusunda Türkiye'nin çalışmalarına TÜBİTAK öncülük edecek. 

Kurduğu Blockchain Araştırma Laboratuvarı ile dağıtık defter teknolojilerinin kamudaki uygulamalarını uzun zamandır inceleyen TÜBİTAK, 2. Ulusal Blokzincir Çalıştayı'nda ayrıca ulusal bir e-kimlik üzerinde çalıştıklarını açıklamıştı.

Türkiye PSD2 ile açık bankacılığı benimsiyor

2020 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı'nda finans ekosistemini ilgilendiren bir diğer önemli madde ise, açık bankacılık hukuki altyapısını güçlendirmek için yapılacağı duyurulan çalışmalar. TCMB, Hazine ve Maliye Bakanlığı ve BDDK tarafından yürütülecek tedbirler kapsamında, PSD2 olarak bilinen AB Ödeme Hizmetleri Direktifi 2 ile mevzuat uyumu sağlanacak. 

Ödeme sistemlerinin gözetim ve denetimini Merkez Bankası'na bağlayacak olan tedbirler kapsamında, bankaların bilgi sistemleri ve elektronik bankacılık hizmetleri hakkında yönetmelik de yürürlüğe konacak.

Hedef: Türkiye'yi küresel bir dijital finans merkezi yapmak

Cointelegraph'a makaleleriyle katkı sağlayan Uluslararası Vergi Avukatı ve Yeminli Mali Müşavir Selva Özelli, Türkiye'de 11. Kalkınma Planı'nın 9 Temmuz 2019'da meclise sunulduğunu hatırlattı ve ekledi:

"Kalkınma Planı, merkez bankası tarafından çıkarılacak blockchain tabanlı bir dijital paranın yanı sıra, İstanbul'u küresel bir dijital finans merkezi haline getirmeyi hedefleyen bir dizi blockchain tabanlı altyapısal girişim içeriyor. BDDK gözetimiyle yapılacak bu çalışmalar neticesinde Türkiye, yabancı fonları ve banka dışı (kripto para) finansal kuruluşlar için cazibe merkezi olmayı amaçlıyor."

Özelli ayrıca Türkiye'nin Çin ve Rusya ile birlikte kripto para tabanlı ticaret finansman sistemi INSTEX'e katılarak, dijital finans merkezi konumunu kuvvetlendirmeyi amaçladığını kaydetti.

Strateji 2023 planları dolu dizgin

Cointelegraph'ın Eylül ayında paylaştığı haberde, Türkiye Cumhuriyeti Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından duyurulan Strateji 2023 belgesinde yer alan Ulusal Blockchain Altyapısı ve Bitcoin atıfı vurgulanmıştı. Buna göre Bakanlık, Milli Teknoloji Hamlesi çatısı altında blockchain ve dağıtık defter teknolojilerinin kamuda kullanımına yönelik çalışmalar yapılacağını duyurmuştu.