Ethereum’un kurucu ortağı Vitalik Buterin, ikinci katman ölçekleme için ortaya konan orijinal vizyonun “artık anlamlı olmadığını” söyledi ve birçok ikinci katmanın Ethereum’un güvenliğini düzgün biçimde devralamadığını, ölçeklemenin giderek ana ağdan ve yerel rollup’lardan gelmesi gerektiğini savundu.
Buterin, salı günü X’te yaptığı bir paylaşımda “Yeni bir yola ihtiyacımız var” dedi ve birçok ikinci katmanın merkeziyetsizleşmede başarısız olduğunu, Ethereum mainnet’in ise artık gaz limiti artışlarından ve yakında devreye girecek yerel rollup’lardan gelen iyileştirmelerle yeterince ölçeklendiğini savundu.
“Butün bu gerçekler, her biri kendi ayrı nedenleriyle, ikinci katmanların ve Ethereum’daki rollerine ilişkin orijinal vizyonun artık anlamlı olmadığı anlamına geliyor ve yeni bir yola ihtiyacımız var.”
İkinci katmanlar, Ethereum’un uzantıları olarak tasarlanmıştı ve Ethereum’un güvenliğini devralırken işlemlerin çoğunu yüksek hız ve düşük maliyetle yönetmeleri öngörülüyordu.
Buterin, ikinci katmanların “Ethereum ölçeklemesine” katkı sunmak üzere Ethereum ana ağı tarafından tamamen güvence altına alınan blok alanı oluşturmayı hedeflediğini, bu yapıda tüm işlemlerin geçerli, sansürsüz ve nihai hale gelmesi gerektiğini söyledi ancak birçok ikinci katmanın bu standarda ulaşamadığını da ekledi:
“Eğer L1 ile bağlantısı çok imzalı bir köprü tarafından aracılık edilen 10 bin TPS’lik bir EVM oluşturursanız, Ethereum’u ölçeklendirmiyorsunuz.”
Buterin, Arbitrum, Optimism, Base ve Starknet’i içeren ikinci katmanların bunun yerine ölçeklenebilirlikten belirli bir nişe odaklanmaya yönelmesi gerektiğini söyledi ve gizlilik, kimlik, finans, sosyal uygulamalar ve yapay zeka gibi alanları önerdi.
Ethereum’un teknik yol haritası uzun süredir ağı ölçeklemenin birincil yolu olarak ikinci katmanlara odaklanmıştı.
Bu durum, bazı Ethereum geliştiricilerinin Ethereum ana ağını ölçeklemeye odaklanılması çağrısında bulunmasıyla da örtüşüyor.
Bunlar arasında, Ethereum altyapı firması Consensys’te eski bir araştırmacı olan ve Ethereum ana ağını ölçeklemeye öncelik verilmesi yönündeki girişimleri yeterli destek bulmayınca Solana ekosistemine geçen Max Resnick de yer alıyor.
Ethereum programı Bankless’ın eş sunucusu Ryan Sean Adams da Buterin’in görüşüne destek verdi ve şöyle dedi:
“Bu ‘yön değişimi.’ Bunun artık söylenmesine sevindim. Güçlü ETH, güçlü L1.”
Yerel rollup’lar ve gaz limiti artışları Ethereum mainnet’ini ölçeklemede kilit rol oynuyor
Buterin, özellikle sıfır bilgi Ethereum Sanal Makinesi (zkEVM) kanıtlarının temel katmana entegre edilmesinin ardından, önceden derlenmiş yerel rollup’ların Ethereum ana ağını ölçeklemede oynayacağı rol konusunda giderek daha fazla ikna olduğunu söyledi.
Geleneksel rollup’lar, işlem verilerini Ethereum’a göndermeden önce işlemleri zincir dışında paketleyip yürüterek Ethereum’un üzerine inşa edilirken, yerel rollup’lar Ethereum’un içine yerleştirilir ve bu da işlemlerin işlenmesinin doğrudan Ethereum doğrulayıcıları tarafından doğrulandığı anlamına gelir.
Aralık ortasında Ethereum geliştiricileri, yalnızca ikinci blob parametresine odaklanan hard fork uygulandıktan sonra gaz limitinin 60 milyondan 80 milyona yükseltilmesini de tartıştı. Hard fork ocak ayında yürürlüğe girdi.
Bu adım, her Ethereum blokuna sığabilecek işlem ve akıllı sözleşme operasyonlarının sayısını doğrudan artıracak, genel verimi daha da yükseltirken potansiyel olarak ücretleri düşürecek.
Geçen temmuz ayında Ethereum araştırmacısı Justin Drake, tüm ölçekleme özellikleri uygulandığında Ethereum mainnet’ini saniyede 10 bin işlem (TPS) hedefine ulaşmak için 10 yıllık bir plan açıkladı ve bunun şu anda gözlemlenen 15 ile 30 TPS’ye kıyasla kayda değer bir artışı temsil etti.
