Ethereum’in ortak kurucusu Vitalik Buterin’in ikinci katmanların birincil ölçekleme motoru olarak görülen orijinal vizyonunun “artık anlamlı olmadığını” söylemesinin ardından, birçok ikinci katman geliştiricisi uzmanlaşmaya doğru bir kayma çağrısına yanıt verdi.
Çarşamba günü yayımladığı bir gönderide Buterin, birçok ikinci katmanın çoklu imza köprülerine olan devam eden bağımlılık nedeniyle Ethereum’un güvenliğini tam olarak devralamadığını savundu. Ayrıca temel katmanın, gaz limiti artışları ve gelecekteki yerel rollup’lar sayesinde giderek daha fazla işlem kapasitesini kaldırabilecek hale geldiğini belirtti.
Bu yorumlar, Ethereum ikinci katmanlarından tepkiler gelmesine yol açtı. Geliştiriciler, rollup’ların Ethereum’un daha ucuz sürümleri olmanın ötesine geçmesi gerektiği konusunda genel olarak hemfikir olurken, ölçeklemenin rollerinin merkezinde kalıp kalmaması gerektiği konusunda ayrıştı.
Ethereum ekosistemi, temel katmanı daha yetenekli hale getirmeyi amaçlayan değişen bir yol haritasıyla boğuşurken, ikinci katmanlar da farklı teknik ihtiyaçlara hizmet eden uzmanlaşmış ortamlar olarak kendilerini yeniden konumlandırıyor.
Ethereum ikinci katman geliştiricileri değişimi kabul ediyor, ölçeklemenin rolünde ayrışıyor
Optimism Foundation’ın kurucu ortaklarından Karl Floersch, X’te yaptığı bir paylaşımda “merkeziyetsizliğin tüm yelpazesini” destekleyen modüler bir ikinci katman yığını inşa etme meydan okumasını memnuniyetle karşıladığını söyledi.
Floersch ayrıca büyük engellerin bulunduğunu da kabul etti. Bunlar arasında uzun çekim süreleri, üretim ortamına hazır olmayan Stage 2 kanıtları ve zincirler arası uygulamalar için yetersiz araçlar yer alıyor.
“Stage 2 üretim ortamına hazır değil,” diye yazan Floersch, mevcut kanıtların büyük köprüleri destekleyecek kadar güvenli olmadığını da ekledi. Ayrıca Buterin’in yakın zamanda, güvene dayanmayan doğrulamayı daha erişilebilir hale getirmenin bir yolu olarak vurguladığı rollup’lar için yerel Ethereum ön derlemesini de destekledi.
Arbitrum geliştiricisi Offchain Labs’in kurucu ortağı Steven Goldfeder ise uzun bir X dizisinde daha güçlü bir tutum benimsedi. Rollup modelinin geliştiğini kabul etmekle birlikte, ölçeklemenin ikinci katmanların temel bir değeri olmaya devam ettiğini savundu.
Goldfeder, Arbitrum’un “Ethereum’a hizmet” olarak inşa edilmediğini, bunun yerine Ethereum’un büyük ölçekli rollup’ları mümkün kılan yüksek güvenlikli ve düşük maliyetli bir uzlaşma katmanı sunduğu için tercih edildiğini söyledi.
Ayrıca ölçeklenmiş bir Ethereum ana ağının şu anda ikinci katman ağları tarafından taşınan işlem kapasitesinin yerini alabileceği fikrine karşı çıktı. Goldfeder, Arbitrum ve Base’in saniyede binden fazla işlemi işlediği yüksek faaliyet dönemlerine atıfta bulunurken, Ethereum’un daha azını gerçekleştirdiğini belirtti.
Ethereum’un rollup’lara karşı düşmanca algılanması durumunda, kurumların Ethereum üzerinde konuşlandırmak yerine bağımsız birinci katman zincirleri başlatabileceği uyarısında bulundu.
Base farklılaşmayı çerçeveliyor, Starknet uyuma işaret ediyor
Base’in başkanı Jesse Pollak, X’te yaptığı bir paylaşımda Ethereum’un birinci katman ölçeklemesini “tüm ekosistem için bir kazanım” olarak nitelendirdi. İkinci katmanların sadece “daha ucuz Ethereum” olamayacağı konusunda hemfikir olduğunu söyledi.
Pollak, Base’in Stage 2 merkeziyetsizliğe doğru ilerlerken kullanıcıları ve geliştiricileri sisteme dahil etmeye odaklandığını ifade etti. Ayrıca uygulamalar, hesap soyutlama ve gizlilik özellikleri yoluyla farklılaşmanın Buterin’in çizdiği yönle uyumlu olduğunu ekledi.
EVM dışı Starknet rollup’ını geliştiren StarkWare’in CEO’su Eli Ben-Sasson ise X’te kısa ama net bir tepki verdi ve şöyle yazdı:
“Starknet deyip Starknet demeden.”
Ben-Sasson’un yorumu, bazı sıfır bilgi tabanlı ikinci katmanların kendilerini Buterin’in tarif ettiği uzmanlaşmış role zaten uyuyor olarak gördüğüne işaret etti.
