İnternet kültürünün bir parçası olarak oluşan kripto para piyasası, kendine has dinamiklere, terimlere ve söylemlere sahiptir. Bunun yanı sıra, bir finans piyasası olan kripto alanını daha iyi anlamak için belirli finans ve ekonomi terimlerini de bilmek gereklidir.
Bu yazımızda “likidasyon, açık pozisyon, Noel Baba rallisi, 'söylentiyi satın al, haberi sat' ve piyasa duyarlılığı“ terimleriyle ilgili detaylı açıklamaya ulaşacaksınız.
Likidasyon
Türev piyasalarında kullanılan bir terim olan likidasyon, yatırımcıların kaldıraçlı pozisyonlarının aracı platform tarafından kapatılmasını ifade eder. Bu terimi daha iyi anlamak için önce marj ticareti ve kaldıraçlı işlemlere değinelim.
İlginizi çekebilir: Marj ticareti nedir, nasıl yapılır?
Marj ticareti, yatırımcıların ana sermayelerinden daha büyük bir pozisyon açmak için aracıdan borç aldıkları sermayeyi kullandıkları işlem türüdür. Burada marj, borca teminat olarak yatırılan ana sermayeyi, kaldıraç ise toplam pozisyon büyüklüğünün ana sermayeye oranını ifade eder. Piyasanın uzun veya kısa olabilen bu pozisyonların aksi yönünde hareket etmesi halinde, aracı oluşumlar riskin artmasından dolayı marj çağrısı, yani marj hesaplarına daha fazla fon aktarma talebinde bulunabilir.
Bu talebin karşılanmaması veya piyasanın aksi yönde aracı oluşumun risk sınırını aşacak düzeyde hareket etmesi halinde, oluşum pozisyonları yatırımcının talebine bakmaksızın ve ön bilgilendirme yapmadan kapatır. İşte bu duruma likidasyon denir. Likidasyon, piyasa hareketine bağlı olarak ana sermayenin bir kısmını veya tümünü kaybetme riski barındırır. Bu durumu önlemek için stop loss gibi emirler ile önlem alınabilir.
İlginizi çekebilir: Kripto para borsalarında hangi emirler kullanılır?
Açık pozisyon
Yine türev piyasalarıyla ilişkili bir terim olan açık pozisyon, henüz kapanmamış opsiyon veya vadeli işlem gibi sözleşmelerin gerçek zamanlı toplam sayısıdır. Belirli bir dönem içinde açılmış tüm pozisyonlardan, yani hacimden kapatılan pozisyon sayısı çıkartılarak hesaplanır.
Açık pozisyon, piyasa duyarlılığı ve mevcut trendin gücünü tespit etmede faydalı bir göstergedir. Açık pozisyonun yükselmesi, piyasaya para akışı olduğunu gösterir. Bu da mevcut trendin güçlü olduğunun ve yatırımcı ilgisinin bulunduğunun işaretidir.
İlginizi çekebilir: Kripto para türev ürünü nedir? Türev işlemi nasıl yapılır?
Fiyatın hangi yönde ilerleyeceğine dair bir fikir vermeyen bu gösterge, piyasanın devam etmekte olan trend hakkında hislerine dair fikir verir. Açık pozisyonun yükselmesi duyarlılığın trend ile ilişkili olumlu olduğunu, azalması ise olumsuz olduğunu gösterir.
Piyasa duyarlılığı
Yatırımcı duyarlılığı olarak da adlandırılan bu terim, yatırımcıların belirli bir dönemde belirli bir piyasa veya varlığa ilişkin genel anlamda hissiyatlarını ifade eder. Yatırımcılar, bu hissiyat ve fikirlerini kullanarak fiyat hareketleri hakkında öngörülerde bulunur ve bu doğrultuda alım veya satım için talep oluşturur.
Piyasa duyarlılığı, birçok alım satım stratejisinin teknik ve temel analizinin yapı taşlarından biridir. Kripto para dahil tüm finansal piyasalar, arz ve talep dengesiyle doğrudan ilişkilidir. Yatırımcıların mevcut durumda ne hissettiği de arz ve talep dengesini oluşturan en temel unsurlardan biridir.
İlginizi çekebilir: Piyasa duyarlılığı nedir? Nasıl hesaplanır?
Duyarlılığın tespitinde kullanılan birçok yöntem bulunuyor. Kripto para piyasasında en yaygın yöntem ise, sosyal medya platformlarında kullanıcıların gönderilerinden duyarlılık analizi yapmaktır. Buna ek olarak, Google Trendler gibi arama motoru verileri de yatırımcıların mevcut durumda ne düşündüğüne dair fikir verebilir.
Kripto Korku & Hırs Endeksi, duyarlılığı ölçen başlıca göstergelerden biridir. Sosyal medya, Google Trendler, piyasa dalgalanması, piyasa ivmesi ve hacmi, piyasa hakimiyeti ve haftalık düzenlenen anket verilerini harmanlayan endeks, piyasa duyarlılığını 0 ile 100 arasında puanlıyor. 0 aşırı derecede korkuyu, 100 ise aşırı hırsı ifade ediyor.
İlginizi çekebilir: Kripto Korku & Hırs Endeksi nedir?
28 Aralık 2021'de Kripto Korku & Hırs Endeksi. Kaynak: Alternative.me
Noel Baba rallisi
Birçok finans piyasasında aralık ayının son haftasıyla ocak ayının ilk birkaç günü arasında görülen ralli, Noel Baba rallisi olarak adlandırılır. Kripto piyasasında da olmak üzere oldukça yaygın olarak görülen bu ralli için bazı açıklamalar bulunabilir.
Örneğin ABD'de vergi yılının son haftası olan bu haftada yatırımcılar, ödeyecekleri sermaye artışı vergisindeki kâr oranını dengelemek için zarar etmiş yatırımlarını satarak vergi miktarını düşürebilirler. Bu durumda nakde dönüşen para, diğer varlıklara yatırım yapmak için kullanılabilir. Buna ek olarak, tatil dönemlerinde verilen bonuslar da yatırımda kullanılarak fiyat artışına katkıda bulunabilir.
Bayram döneminde görülen coşku ve pozitif ortam ve kurumsal yatırımcıların tatilde olması nedeniyle piyasanın genellikle daha olumlu görüşlere sahip bireysel yatırımcılara kalması Noel Baba rallisinin olası sebepleri arasında görülür.
BTC/USD paritesinin 2020 yıl sonu performansı, 4 saatlik grafik. Kaynak: Tradingview
Söylentiyi satın al, haberi sat
Söylentiyi satın al, haberi sat, bir yatırım stratejisidir. Çoğu piyasada yaygın olarak kullanılan bu strateji, belirli bir piyasayı önemli ölçüde etkileyebilecek bir gelişmenin söylentileri duyulduğunda satın almayı, haber duyurulur duyurulmaz ise satış yapmayı içerir.
Bu yatırım stratejisinde bir nevi piyasa duyarlılığını ölçerek, diğer yatırımcılardan önce davranmaya ve kâr elde etmeye çalışılır. Piyasalarda bir haber, çoğunlukla duyurulmadan önce çoktan fiyatlandırılmış olur. Genellikle yalnızca söylentiyi dahi geçen önemde bir haber, fiyatın duyurulduktan sonra da yükselmeye devam etmesini sağlar.
Bu durumun farkında olan deneyimli yatırımcılar, öngörülü davranarak haberin duyurulmasından sonra alım yapacak deneyimsiz yatırımcıların bir adım önüne geçer ve kâr ederler.
Bunlar da ilginizi çekebilir: