Ethereum kurucu ortağı Vitalik Buterin, sektörün geleneksel şirket ve siyasi yapılara kıyasla ilerleme kaydetmek istiyorsa token oylamalı hazinelerden daha fazlasına ihtiyaç duyduğunu savunarak yeni merkeziyetsiz otonom organizasyon tasarımları (DAO) çağrısında bulundu.
Buterin pazartesi günü X’te yaptığı paylaşımda mevcut DAO’ların genellikle “token sahibi oylamasıyla kontrol edilen bir hazineye” dönüştüğünü söyledi.
Bu modelin yaygın şekilde kopyalandığını ancak “verimsiz, ele geçirilmeye açık ve insan siyasetinin zayıflıklarını azaltma hedefinde tamamen başarısız” olduğunu belirtti.
Buterin, DAO’ların daha iyi oracle’lar, zincir üstü anlaşmazlık çözümü ve uzun vadeli proje yönetimiyle başlayarak belirli altyapı sorunlarını çözmesi gerektiğini savundu.
Ayrıca sigorta sonuçları gibi öznel anlaşmazlıklar için DAO’lara, dolandırıcılık karşıtı kayıtlar gibi paylaşılan listelerin tutulmasına ve kısa ömürlü finansman araçlarını devreye almak ve çekirdek ekipler ortadan kaybolduktan sonra projeleri hayatta tutmak için standart formatlara ihtiyaç duyulduğunu vurguladı.
Konkav ve konveks farklı sorunlar için farklı DAO’lar
Buterin düşüncelerini daha önceki “konveks ve konkav” yönetişim merceğini kullanarak çerçeveledi. Uzlaşmanın “yazı tura atmaktan daha iyi” olduğu konkav sorunlar için DAO’ların birçok kaynaktan gelen girdileri toplayarak dayanıklılığı en üst düzeye çıkarması gerektiğini söyledi.
Kararlı bahisler gerektiren konveks sorunlar için ise güçlü liderliğe izin vermenin ve merkeziyetsizliği tam bir ikame yerine liderleri hesap verebilir kılmak için kullanmanın daha uygun olduğunu ifade etti.
Bu tür sistemlerin pratikte çalışması için DAO’ların gizlilik sorunlarını ve “karar yorgunluğunu” çözmesi gerektiğini belirten Buterin, gizlilik olmadan yönetişimin bir “sosyal oyuna” dönüştüğünü ve katılımcılardan sürekli oy vermeleri istendiğinde ilk heyecan patlamasından sonra katılımın düştüğünü söyledi. Gizliliği güvence altına almak için sıfır bilgi kanıtlarına ve bazı durumlarda güvenli çok taraflı hesaplama ile tamamen homomorfik şifrelemeye işaret etti.
Ayrıca yapay zekanın analizleri destekleyerek veya kullanıcıların oy verme yetkisini yerel olarak kontrol edilen modellere devretmesine izin vererek karar yorgunluğunu azaltmaya yardımcı olabileceğini öne sürdü ancak DAO’ların yapay zeka tarafından yönetilmesine karşı uyarıda bulundu.
Düşük katılım, balina ele geçirmesi ve yeni nesil DAO’lar
Buterin’in paylaşımı, DAO ekosistemlerinin büyümesine rağmen katılım ve yoğunlaşma konusunda zorlandığı bir döneme denk geldi.
CoinMarketCap’e göre DAO tokenlerinin en az 17,5 milyar dolarlık piyasa değeri bulunuyor.
Aave DAO ve Optimism Collective gibi olgun DAO’lar büyük merkeziyetsiz finans (DeFi) protokollerini yönetmek ve kamu mallarını finanse etmek için zincir üstü yönetişimi kullanmış olsa da Buterin, yeni oracle’lar veya yönetişim sistemleri tasarlayan projelerin Ethereum’un merkeziyetsiz temel katmanının üstünde inşa edilen uygulamalara taşınmasını istiyorlarsa DAO tasarımını ve çevresindeki iletişim katmanını “yüzde 10 değil işlerinin yüzde 50’si” olarak görmeleri gerektiğini savundu.
