İtalya Merkez Bankası, Ether fiyatının sıfıra düşmesi halinde Ethereum’un güvenliği ve mutabakat kapasitesinin nasıl etkileneceğini modelledi ve ağı yalnızca spekülatif bir kripto varlık olarak değil, kritik bir finansal altyapı olarak ele aldı.
“What if Ether Goes to Zero? How Market Risk Becomes Infrastructure Risk in Crypto” başlıklı yeni bir araştırma makalesinde İtalya Merkez Bankası ekonomisti Claudia Biancotti, Ether’de (ETH) yaşanacak aşırı bir fiyat şokunun, işlemlerin işlenmesi ve mutabakatı için ağa dayanan Ethereum tabanlı finansal hizmetleri nasıl etkileyebileceğini inceledi.
Biancotti, doğrulayıcıların ekonomik teşvikleri ile stablecoin'ler ve diğer tokenleştirilmiş varlıklar tarafından kullanılan temel blockchain’in istikrarı arasındaki bağlantıya odaklandı.
Makale, ödülleri ETH olarak verilen doğrulayıcıların, tokenin fiyatı çökerse ve ödüllerinin değeri düşerse nasıl tepki verebileceğini modelliyor.
Bu senaryoda Biancotti, doğrulayıcıların bir kısmının rasyonel biçimde ağdan ayrılacağını savunuyor ve bunun ağı güvence altına alan toplam stake miktarını azaltacağını, blok üretimini yavaşlatacağını ve Ethereum’un belirli saldırılara dayanma ve işlemlerin zamanında ve kesin mutabakatını garanti etme kabiliyetini zayıflatacağını belirtiyor.
ETH fiyat riski altyapı riskine dönüştüğünde
Çalışma, Ether’i yalnızca fiyat oynaklığı yüksek bir yatırım olarak görmek yerine, zincir üstü finansal faaliyetin giderek artan bir bölümünde kullanılan mutabakat altyapısının temel girdisi olarak ele alıyor.
Biancotti, Ethereum’un finansal araçlar için giderek daha fazla bir mutabakat katmanı olarak kullanıldığını ve yerel tokenin değerindeki şokların temel altyapının güvenilirliğini azaltabileceğini savunuyor.
Bu çerçeve, İtalya Merkez Bankası’nın, temel tokendeki piyasa riskinin, itibari para destekli stablecoin'lerden Ethereum’a işlem sıralaması ve kesinlik için bağımlı tokenleştirilmiş menkul kıymetlere kadar, üzerine inşa edilen araçlar için operasyonel ve altyapı riskine nasıl dönüşebileceğini izlemesine olanak tanıyor.
Makale, bu tür stres altında aksamaların yalnızca spekülatif ticaretle sınırlı kalmayacağını, düzenleyicilerin giderek daha fazla izlediği ödeme ve mutabakat kullanım alanlarına da sıçrayabileceğini vurguluyor.
Stablecoin taşmalarına yönelik AMB uyarıları
Uluslararası Para Fonu ve Avrupa Merkez Bankası dahil olmak üzere diğer otoriteler, büyük stablecoin'lerin hızla büyümeye devam etmeleri ve birkaç ihraççıda yoğunlaşmaları halinde sistemik açıdan önemli hale gelebileceği ve finansal istikrar riskleri doğurabileceği konusunda uyarıda bulundu.
Kasım 2025’te yayımlanan bir AMB Finansal İstikrar İncelemesi raporu, stablecoin'lerin yapısal kırılganlıkları ve geleneksel finansla bağlantıları nedeniyle, özellikle benimseme kripto ticaretinin ötesine genişlerse, ciddi bir şokun kaçışlara, varlıkların yangın satışı yoluyla hızla elden çıkarılmasına ve mevduat çıkışlarına yol açabileceğini belirtti.
İtalya Merkez Bankası, düzenleyicilerin, denetlenen aracıların finansal hizmetler için açık blockchain’lere ne ölçüde ve nasıl dayanmasına izin verilmesi gerektiği konusunda zor bir ödünleşimle karşı karşıya olduğu sonucuna vardı.
İki seçeneğin ana hatlarını çizdi ve bugünkü halka açık zincirlerin, fiyat oynaklığı yüksek yerel tokenlere dayandıkları için düzenlenen finansal altyapıda kullanım için uygun olmadığı şeklinde ele alınmasını ya da iş sürekliliği planları, yedek zincirler ve ekonomik güvenlik ile doğrulayıcılar için asgari standartlar gibi risk azaltıcı önlemler getirilerek kullanımlarına izin verilmesini önerdi.
