Ethereum Cüzdan Rehberi: Mobil, Web, Bilgisayar, Donanım

An old woman knitting a wallet with Ethereum logo on it

Ether ticaretine başlamadan önce bunları saklayacak bir yere ihtiyacınız var. Temel olarak bu paralarınızı depolayabileceğiniz, kolayca işlem yapmanızı sağlayan ve istediğiniz zaman bakiyenizi kontrol etmenize izin veren bir yazılım.

Ethereum cüzdanlarının sıradan cüzdanlar gibi çalışmadığını belirtmek gerek. Ether cüzdanınızda veya herhangi bir yerde bulunmuyor. Ether, tıpkı diğer tüm kripto paralar gibi, herhangi bir somut forma sahip değil. Var olan tek şey blockchain’deki kayıtlar ve cüzdanınız da işlemleri sağlamak için blockchain ile iletişim kuruyor.

Daha fazlası: Blockchain Teknolojisi Nasıl Çalışır

Cüzdanların büyük küçük harfe duyarlı rastgele harf ve sayı dizilerinden oluşan açık anahtarları bulunur. Eğer biri size Ether göndermek isterse, bu adresi yani açık anahtarı kullanarak coin’lerin sahiplik hakkını size aktarırlar.

Cüzdanınızda saklanan ise ‘özel anahtarınız’; sizinle paylaşılan coin’lere ulaşmak ve işlemleri onaylamak için ihtiyacınız olan parola. Tabii ki Ether hırsızlığından korunmak için özel anahtarınızın gizli tutulması gerekiyor.

A key for a wallet

Açık ve özel anahtarlar çifttir, yani herhangi bir işlem için iki sayı ve harf dizisinin de eşleşmesi gerekir.

Cüzdan nasıl seçilir

Kendi cüzdanınız veya üçüncü taraf Ethereum cüzdanı

Ether’inizi depolamanın en kolay yolu üçüncü taraf bir cüzdan kullanmak, mesela borsalar tarafından sağlanan cüzdanlar gibi. Elbette, bu yöntem fonlarınıza hem kolay erişim sağlar hem de ticaret sürecini hızlandırır. Ancak, bu yöntemi seçerseniz borsanın fonlarınıza tam erişimine izin vermiş olursunuz çünkü özel anahtarlarınızı saklayan üçüncü taraf da onlar olur. Ek olarak, kripto para tarihi saldırıya uğrayan ve kullanıcılarının fonları çalınan borsalarla dolu.

Ethereum platformu kendinize kişisel bir cüzdan oluşturma imkanı ve çeşitli seçenekler sunuyor. Bu şekilde özel anahtara ve dolayısıyla fonlarınızın erişime sadece ama sadece siz sahip olursunuz.

Tam düğüm mü, hafif mi

Tam düğüm çalıştırmak size Ethereum blockchain’ine direkt erişim sağlar. Eğer tam düğümünüz yoksa, gerekli bilgileri almak ve işlemlerinizi doğrulamak için başka bir düğüme bağlanmanız gerekir.

Tam düğüm bir cüzdanı çalıştırmak için tüm Ethereum blockchain’ini indirmeniz gerekiyor. Temel olarak, bu bilgisayarınızı diğer düğümlerle anlaşmaya varıp işlemleri doğrulayan, tüm ağı destekleyen bir düğüme çeviriyor. Blockchain gigabaytlarca boyuta sahip olduğundan ve devamlı büyüdüğünden, bu ancak bilgisayar cüzdanıyla mümkün.

A man with Ethereum logo in his hands

Sıcak veya soğuk cüzdan

Ethereum cüzdanlarında iki büyük kategori mevcut: sıcak ve soğuk. Sıcak cüzdan anahtarlarınızı çevrimiçi saklar, böylece internet erişiminiz olduğu sürece dünyanın her yerinden kolaylıkla erişebilirsiniz. Ancak, kesinlikle en iyi seçenek bu değil, çünkü hesabınız saldırıya uğrayabilir ve fonlarınız çalınabilir. Diğer yandan, soğuk cüzdanlar anahtarlarınızı çevrimdışı saklar ve sadece siz istediğinizde çevrimiçi olur. Haliyle bu da onları daha güvenli yapıyor ve saldırı ihtimalini düşürüyor.

Somebody trying to steal the wallet password

Kendi cüzdanınızı yapmak

Kendi cüzdanınızı yaratmak kolay sayılabilir, özellikle de Ethereum platformunun sunduğu resmi cüzdan servisi MyEtherWallet ile. Kurulumu ise şu şekilde:

Web sitesine girdikten sonra karşınıza birkaç güvenlik hatırlatması çıkacak. Size sistemi detaylı şekilde anlatacağı ve paranızı korumak için neleri yapmanız, neleri yapmamanız gerektiği konusunda ipuçlar vereceği üzere, biraz zaman ayırıp bu uyarıları okuyun.

Okumanız bittikten sonra, parola oluşturma ve yeni bir cüzdan ayarlama seçeneğini göreceksiniz. Yeterince güçlü bir parola oluşturduktan sonra, anahtar dosyanızı indirme seçeneğiniz olacak. Kripto para ticareti dünyasında tedbiri elden bırakamazsınız, o yüzden indirip güvenli bir yerde saklamanız önerilir.

Sıradaki adım çok önemli: özel anahtarınızı saklayın. Yedekleyin, ezberleyin, kağıda yazıp kasaya koyun. Kaybetmeyeceğinize ve başkasının eline düşmeyeceğine emin olmak için ne gerekiyorsa yapın.

Sonrasında özel anahtarınızı kopyalayıp yapıştırarak veya anahtar dosyanızı yükleyerek cüzdanınızı açabilirsiniz. Cüzdanınızı açmak için başka yöntemler de mevcut ancak bunlar yeni kullanıcılar için en uygun olanlar.

A man with desktop Ethereum wallet

İşte hazırsınız. Cüzdanınıza ne zaman erişim sağlamak isterseniz, tek yapmanız gereken web sitesinde kendinizi yetkilendirmek. Buradan, bakiyenizi ve cüzdanınızın açık adreslerini görebilirsiniz.

Yukarıdaki rehber en kolay ve en yaygın Ether cüzdanını kurmaya yönelik. Çeşitli başka birçok cüzdan seçeneği mevcut, her birinin kurulum süreci ise birbirinden biraz farklı.

Kağıt cüzdan

Ethereum kağıt cüzdanı, Ether’inizi depolamak için belki de en güvenli seçenek olabilir. Temel olarak, üzerinde kod yazılı bir kağıt parçası. En büyük avantajı ise ne internete bağlı, ne de bilgisayarınızda kurulu olmasına gerek olmaması. Bu kağıt parçası her an üzerinizde taşınabilir, güvenli kasanızda durabilir, hatta arka bahçenizde gömülü kalabilir. Fonlarınızı siber saldırılara karşı dokunulmaz kılar, hatta çoğu tür fiziksel hırsızlığa karşı da korur (ne kadar iyi sakladığınıza bağlı olarak).

Paper wallet and Bitcoin ATM

Kağıt cüzdan oluşturmak için, MyEtherWallet’ta yeni bir cüzdan oluşturun, anahtar dosyanızı indirin ve size sağlanan ‘yazdır’ butonuna basın. Yazıcınızdan çıkan kağıt hem açık hem özel anahtarlarınızla birlikte, bunları taramak için QR koduyla çıkacaktır.

Alternatif olarak, ek güvenlik için, çevrimiçi kullanılan üreticileri kullanabilir ve yeni bir cüzdan adresi oluşturmadan internet bağlantınızı kesebilirsiniz. Bu, web sitesinin cüzdan bilgilerini saldırganlara aktarmasına karşı bir önlemdir.

Mobil cüzdanlar

Mobil cüzdanlar, namı diğer hafif cüzdanlar, çalışmak için tüm blockchain’i indirmenize gerek duymuyor. Bunun yerine ağın mevcut haliyle ilgili madencilerin veya düğümlerin gönderdiği tutarlı bilgilere dayanıyorlar. Bu cüzdanlar her an her yerde, mobil bağlantınız olduğu sürece, Ether’inize erişim sağlamanıza imkan sağladıkları için hareket halindeyken kullanıma bire bir. Ancak bu cüzdanlar ‘hafif’ oldukları için, saldırıya daha açıklar.

A man with mobile Ethereum wallet

Bu yazı yazılırken en popüler ve en beğenilen Ethereum uyumlu mobil cüzdan Jaxx. Windows, MacOS ve Linux bilgisayarların yanı sıra, iOS ve Android işletim sistemli telefonlarda da mevcut. Cüzdanın en önemli özelliği, özel anahtarların cihazdan hiç çıkmıyor olması. Kayıt veya özel bilgi sağlamanıza gerek yok.

Bir diğer beğenilen seçenek ise Coinomi; anahtarlarınızı cihazınızda saklıyor ve 18 farklı coin, 214 token depolamanıza olanak sağlıyor. Ek olarak, kripto paralar arası anında dönüşüm sunuyor. Şu anda sadece Android sürümü bulunmakta ve yakın gelecekte iOS versiyonu da kullanıcılara sunulacak.

Atomic de popüler bir  gözetimsiz çoklu para birimli Ethereum cüzdanı; akıcı arayüzüyle 500’den fazla coin’i destekliyor. Atomic cüzdan MacOS, Windows, Linux, Android ve iOS platformlarında mevcut. Mnemonic seed ile korunan kullanıcı dostu arayüz ile ETH alabilir, bozdurabilir, yönetebilir ve güvenle saklayabilirsiniz. Özel anahtarlar cihazınızda şifrelenir ve sadece sizin erişiminiz olur.

Bilgisayar cüzdanları

Bilgisayar cüzdanları bilgisayarınızda veya laptopunuzda çalışır. Tüm Ethereum blockchaini indirebilir ya da hafif versiyon kullanabilirsiniz. Hafif versiyon daha kolay olsa da, tam versiyon madencilere veya düğümlere ihtiyaç duymadan işlemleri kendi onayladığı için daha güvenlidir.

A crypto exchange on an iPad

Bilgisayar cüzdanlarını kurmak ve kullanmak kolaydır, kullanışlı ve güvenlidirler çünkü sadece indirildikleri bilgisayardan kullanılabilirler. Ancak internete bağlı oldukları için bilgisayarınızın güvenli olduğuna ve zararlı yazılımlar barındırmadığına emin olmalısınız. Ek olarak, bilgisayarınız çalınırsa fonlarınızı kaybetmek gibi büyük bir risk söz konusu.

En iyi bilgisayar cüzdanlarından bazıları: 

  • Exodus — Kullanımı kolay, kullanıcı dostu arayüze sahip, anahtarları makinenize kaydeden çoklu para birimi cüzdanı. ShapeShift entegrasyonu vardır, dolayısıyla kripto paralarınızı uğraşsız bozdurabilirsiniz. Ancak Exodus tamamen açık kaynaklı değil, yani kodun bazı kısımları topluluk tarafından görüntülenemiyor.
  • MetaMask — Google Chrome eklentisi olmasına karşın anahtarları makineye kaydediyor, dolayısıyla da bilgisayar cüzdanı sınıfına giriyor. Kullanımı oldukça kolay ve bu cüzdanla Ether gönderebilir, alabilir ve depolayabilirsiniz. Ek olarak, içinde diğer ademi merkezi uygulamalar kullanmanıza da olanak sağlıyor.
  • Atomic — Popüler bir gözetimsiz cüzdan, MacOS, Windows ve Linux işletim sistemlerinde mevcut. Anahtarlar cihazınızda saklanıyor. Atomic akıcı arayüzüyle 500’den fazla coin ve token destekliyor. Ek olarak, Atomic anında değişim ve kripto satın alma seçenekleri de sunuyor.
  • Mist — Resmi bir Ethereum cüzdanı, yani kullanırken güvenlik konusunda endişelenmenize gerek yok. Exodus’a benziyor ama biraz daha az kullanıcı dostu. Aynı şekilde içinde ShapeShift entegrasyonu mevcut.

Web cüzdanları

Web cüzdanları veya çevrimiçi cüzdanlar, bulut depolama sistemini kullanıyor ve her yerden ulaşım sağlanabiliyor. Ek olarak, diğer tür cüzdanlardan genellikle çok daha hızlılar. Ancak anahtarlarınız çevrimiçi saklandığından ve çoğunlukla üçüncü taraf sunucularda tutulduğundan, siber saldırıların, zararlı yazılımların, dolandırıcılıkların ve saldırganların hedefi haline gelmesi oldukça olası. Ek olarak, temelinde cüzdan size ait değil, çünkü bir firma tarafından sağlanıyor ve fonlarınızın güvenliği kontrolünüzde değil.

Ethereum price analytics on a monitor

MyEtherWallet temel olarak bir web cüzdanı ancak ademi merkezi olması ve anahtarlarınızı cihazda tutmasıyla, diğerlerinden daha güvenli.

Diğer Ethereum web cüzdanlarının çoğu borsalarla ilişkilidir ve borsalarca sağlanır. ‘Ethereum nasıl satılır’ rehberimizde Ethereum destekleyen borsaların listesini bulabilirsiniz.

Donanım cüzdanları

Donanım cüzdanları soğuk kripto para depolamanın en üst derecesi. Kullanışlı, portatif harici disklere çok benziyorlar ancak spesifik olarak kripto paralarla çalışmak üzere tasarlanmışlar. İstediğiniz bilgisayara bağlayarak işlem yapabiliyorsunuz ve anahtarlar çevrimdışı olarak anında üretiliyor.

Hardware wallets on Amazon

Donanım cüzdanları internete bağlı olmadıklarından, fonlarınızı her türlü siber saldırıdan ve hack’ten korur. Çoğu yanında Ether’inizi kaybetmemeniz için yedekleme seçenekleriyle gelir ve güvenlik iki adımlı doğrulama ve PIN parolasıyla arttırılabilir. Çoğu modern donanım cüzdanında ekran da bulunur ve böylece işlemleri cihaz üzerinden onaylayabilirsiniz.

Haliyle, bunun da bir bedeli var. Şüphesiz yazılım cüzdanına harcayacağınızdan daha maliyetli olacaktır ama özellikle büyük miktarda Ether depoluyorsanız kesinlike bu fiyata değer. Ek olarak bu cihazlar belirli bir amaç için üretildiğinden çok fazla bulunmuyor, o yüzden edinmek de biraz zor olabilir.

İsim

Yaklaşık Fiyat

Ekran

Ledger Nano S

79€ / 99$

Var

TREZOR

99$

Var

KeepKey

99$

Var

Gözetimli Cüzdanlar

Gözetimli cüzdanlar, dijital varlıklarınız için depolama ve koruma hizmeti sunan üçüncü taraf hizmetlerdir. Bu tarz cüzdanlar cüzdan sağlayıcısı tarafından sunucularda yedeklendiği üzere müşteriler her zaman hesaplarına erişimi geri alabilirler. Örneğin, Freewallet tarafından sunulan gözetimli Ethereum Cüzdanı özel anahtarları kendinde tutuyor ve müşterilerin fonlarını soğuk depoda saklıyor. Bu yüzden parolanızı unutur veya telefonunuzu kaybederseniz, diğer cihazlardan Ether’inizi geri alabilirsiniz.

 

Diğer açılardan, gözetimli cüzdanlar diğer mobil ve bilgisayar kripto para cüzdanlarından pek farkı yok ve aynı özellikleri sunuyor. Kolaylık ve kolay erişim karşılığında fonlarınızın kontrolünü ve güvenliğini bir firmaya teslim etmeyi sıkıntı etmiyorsanız, gözetimli cüzdanlar size göre olabilir.

 

 

Daha fazlası: Yeni Başlayanlar İçin Bitcoin Cüzdanları, Bilmeniz Gereken Her Şey